KİTAP
İnşaat Hukuku Kitabı

ANAYASA MAHKEMESİ - Esas: 1990/38 , Karar: 1991/32

~ 30.03.2010 ~
Esas Sayısı: 1990/38
Karar Sayısı: 1991/32
Karar Günü: 26.9.1991
Resmi Gazete Tarihi: 28 Kasım 1991
Resmi Gazete Sayısı: 21065
İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN : Danıştay 6. Dairesi
İTİRAZIN KONUSU: 3194 sayılı İmar Yasası’nın 9. maddesine 3394 sayılı Yasa ile eklenen fıkranın, Anayasa’nın 6., 112. ve 127. maddelerine aykırılığı savıyla iptali istemidir.
OLAY:
İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından, 25.2.1972 günü onaylanan l/1000 ölçekli İstanbul Kartal imar uygulama planının 85 LL ve 85 MM paftalarında belirlenen alanlarda, her ölçekte re’sen plân yapma, yaptırma onaylama yetkisi üç yıl süre ile 5.3.1990 günlü, 27/0633 sayılı Başbakanlık oluru uyarınca Bayındırlık ve İskân Bakanlığı’na verilmiştir. Anılan paftalarda bu yetkiye dayanılarak gerçekleştirilen imar plânı değişikliğinin iptali istemiyle açılan davada, dava konusu işlemin dayanağını oluşturan 3194 sayılı İmar Yasası’nın 9. maddesine 3394 sayılı Yasa ile eklenen fıkranın Anayasa’ya aykırı olduğu ileri sürülmüştür.
Bu savı ciddî bulan Danıştay 6. Dairesi, söz konusu düzenlemenin, Anayasa’nın 6., 112. ve 127. maddelerine aykırı olduğu kanısına vararak iptali istemiyle 8.11.1990 günlü kararla doğrudan Anayasa Mahkemesi’ne başvurmuştur.
 ESASIN İNCELENMESİ:
A- İtiraz Konusu Kuralın Anlam ve Kapsamı:
İtiraz konusu kuralın anlam ve kapsamına geçmeden önce, Yasa-koyucunun imar plânları konusunda bugüne kadar merkezî idareye ve belediyelere verdiği yetkilerin durumunu belirlemek önem taşımaktadır.
9.7.1956 günlü, 6785 sayılı imar Yasası’nın 26. ve 29. maddelerinde Bakanlık, Belediye Meclislerince kabul edilen imar ve yol istikamet plânlarını aynen ya da değiştirerek onamaya veya değişi irilmek üzere geri çevirmeye yetkili kılınmıştır. 20.7.1972 günlü, 1605 sayılı Yasa ile yapılan değişiklikle Bakanlığın bu konudaki yetkileri biraz daha genişletilmiştir.
Yürürlükte bulunan 3.5.1985 günlü, 3194 sayılı imar Yasası imar plânı konusunda, yerel yönetimlerin yetkilerini bir yönüyle arttırmıştır. Şöyle ki, 3194 sayılı Yasa’nın 8/b maddesinde, nazım ve uygulama imar plânlarının, bölge plânı ve çevre düzeni plân kararlarına uygun biçimde, ilgili belediyelerce yapılması ve yaptırılması ve belediye meclisince onaylanarak yürürlüğe konulması esası getirilmiştir.
3194 sayılı Yasa’nın İtiraz konusu kuralı da içeren 9. maddesinin “İmar Plânlarında Bakanlığın Yetkisi” başlığını taşıyan ilk fıkrasında ise; Yasa nın 8. maddesi uyarınca plânların ilgili belediye meclislerince onaylanarak başka herhangi bir işleme gerek olmaksızın kesinleşmesi ilkesine ayrılıklık getirilerek Bakanlığın yetkili olduğu alanlar belirlenmiştir. Buna göre; Bakanlık gerekli görülen durumlarda, kamu yapılan ile ilgili imaj plânı ve değişikliklerinin, genel yaşama etkili afetler dolayısıyla veya toplu konut uygulaması veya Gecekondu Yasası’nın uygulanması amacıyla yapılması gereken plânların, birden fazla belediyeyi ilgilendiren metropoliten imar plânlarının, içerisinden veya çevresinden demiryolu veya karayolu geçen, hava alanı bulunan veya hava yolu veya denizyolu bağlantısı bulunan yerlerdeki imar ve yerleşme plânlarının tamamını veya bir kısmını, ilgili belediyelere veya diğer idarelere bu yolda bilgi vererek ve gerektiğinde işbirliği sağlayarak yapmaya, yaptırmaya, değiştirmeye ve re’sen onaylamaya yetkilidir.
Maddenin ikinci fıkrasında, bir kamu hizmetinin görülmesi maksadı ile resmî bina ve kuruluşlar için imar plânlarında yer ayrılması veya bu amaçla değişiklik yapılması gerektiğinde Bakanlığa yine birinci fıkrada olduğu gibi re’sen hareket etme olanağı tanınmaktadır.
Üçüncü fıkrada da, Bakanlığın, birden fazla belediyeyi ilgilendiren imar plânlarının hazırlanmasında, kabul ve onaylanması evrelerinde ortaya çıkabilecek anlaşmazlıkların çözümünde doğrudan yetkili olduğu kabul edilmektedir.
Böylece plânlama konusunda yerel yönetimler ön plâna çıkmakla birlikte yetkilerin merkezle yerinden yönetim birimleri arasında daha ayrıntılı biçimde paylaşıldığı bir dönem başlatılmıştır. Bu dönemde merkezî yönetimin ve yerel yönetimin görev alanlarının yasa ile belirlenmiş olması nedeniyle yetki çatışmasına yol açılmamıştır. Burada Bakanlığın, imar plânlarının kamu yararı ve ülke geneli ile ilgileri nedeniyle, sayılan özellikleri taşıyan somut yerlerle sınırlı olarak daha çok makro düzeyde yetkili kılındığı görülmektedir. Merkezî yönetim, yerel yönetimlere bırakılan işlerde ise ancak yasada açıkça belirlenen konularda Anayasa’nın 127. maddesindeki idarî vesayet yetkisini kullanabilecektir.
Maddeye 20.6.1987 günlü, 3394 sayılı Yasa ile eklenen İtiraz konusu dördüncü fıkra hükmü ise, kendisinden önce gelen fıkralardaki düzenlemelere gereksiz kılan nedeni ve sınırı belirsiz bir yetki ile plânlama sürecinde merkezî idarenin tek başına söz sahibi olduğu yeni bir dönemin başlamasına yol açmıştır. “Gerekli görülen hallerde” gibi soyut bir anlatımla açıklanan bu yetkinin etkili bir yargı denetimine bağlı olduğu düşünülemez. Gerçekten fıkrada yer alan aşağıdaki hüküm bu durumu bütün açıklığıyla ortaya koymaktadır:
“Yukarıdaki fıkralarda öngörülenler dışında da gerekli görülen hallerde, 3030 sayılı Kanuna tâbi belediyeler dahil, imar plânı hususunda belediyelere verilen bütün yetkiler Başbakanın onayı ile geçici olarak Bayındırlık ve îskân Bakanı’na verilebilir. Bu durumda Bakan; bölge çevre düzeni plânları bulunan alanlar dahil mücavir alan, belediye ve imar hudutları içindeki çevre düzeni, nazım ve uygulama imar plânları ile revizyonlarını, tamamen veya kısmen plân değişiklikleri dahil ada ve parsel bazına kadar re’sen yapmaya, yaptırmaya, değiştirmeye ve onaylamaya yetkilidir. Belediyeler bu şekilde onanan plân ve değişikliklerine uymak zorunda olup; bunlar üzerinde her türlü revizyon ve değişiklikler da aynı usulle yapılabilir.”
Bu düzenleme ile, artık ada ve parsel düzeyine kadar inen çok geniş bir alanda hareket serbestisine kavuşturulan Bakanlığın plânlama konusundaki yetkilerini kullanmak için maddenin ilk üç fıkrasına gereksinimi kalmamıştır. Daha açık bir anlatımla, bu fıkralar hukukî varlıklarını sürdürmelerine karşın eylemsel işlevlerini yitirmişlerdir, İtiraz konusu düzenleme, yalnız bu fıkraları değil 3194 sayılı Yasa’nın plânlama yetkisini belediyelere veren ve bu konudaki ana kuralı oluşturan 8. maddesi hükmünü de etkisiz duruma getirmiştir.
Yeni düzenlemenin hem esas kuralı koruyan hem de onu et] isiz hale getirmeye çalışan bu çelişkili yapısı, merkezî idare ile belediyeler arasında niteliği tartışmalı karmaşık bir hukukî yapı doğmasına yol açmıştır.
B- Yasa Kuralının Anayasa’ya Aykırılığı Sorunu:
Gerekçe bölümünde özetle belirtildiği üzere İtiraz yoluna başvuran Danıştay 6. Dairesi, başvuru kararında Anayasa’ya aykırılık gerekçesini Anayasa’nın 6., 112. ve 127. maddelerine dayandırmaktadır. Bunlardan 127. madde, Anayasa’ya uygunluk denetiminde diğerlerine göre öncelikli bir yere sahip bulunduğundan incelemeye bu maddeden başlanılması ve ayrıca Anayasa’nın 2. maddesi yönünden de inceleme yapılması yerinde olacaktır.
1- Anayasa’nın 127. Maddesi Yönünden İnceleme:
Anayasa’nın 127. maddesinin ilk fıkrasında; “Mahallî idareler; il, belediye veya köy halkının mahallî müşterek ihtiyaçlarını karşılamak üzere kuruluş esasları kanunla belirtilen ve karar organları, gene kanunda gösterilen, seçmenler tarafından seçilerek oluşturulan kamu tüzelkişileridir.” denilerek yerel yönetimlerin genel bir tanımı yapıldıktan sonra ikinci fıkrasında bu yönetimlerin kuruluş ve görevleri ile yetkilerinin yerinden yönetim ilkesine uygun olarak yasayla düzenleneceği belirtilmektedir.
Birbirini tamamlar nitelikte olan bu iki fıkra bağlanımda yerel yönetimlerde; yerel ortak gereksinimler, tüzelkişilik, organlarının halk tarafından seçilmesi, işlem ve eylem yetkisinin oluşu, kuruluş, seçim ve yetkilerinin yasa ile düzenleneceği gibi bazı özellikler göze çarpmaktadır.
Beşinci fıkrada ise, İtiraz konusu kural bakamından büyük önem taşıyan yerel yönetimlerin merkezi yönetimle ilişkisi düzenlenmekte dir. Burada yerel yönetimlerin özerkliği ile yönetimin bütünlüğü ilkesi çerçevesinde idarî vesayet yolu ile bir denge kurulduğu görülmektedir. Gerçekten: “Merkezî idare, mahallî idareler üzerinde, mahallî hizmetlerin idarenin bütünlüğü ilkesine uygun şekilde yürütülmesi, kamu görevlerinde birliğin sağlanması, toplum yararının korunması ve mahallî ihtiyaçların gereği gibi karşılanması amacıyla kanunda belirtilen esas ve usuller dairesinde idarî vesayet yetkisine sahiptir.” diyen beşinci fıkra hükmü, merkezî yönetimin yetkilerini ayrıntıya varan bir titizlikle düzenlerken, merkezî -yerel yönetim ilişkisinde dengenin iki yönetimden herhangi birinin lehine bozulmasını önlemek istemiştir. Böylece yerel yönetim-merkezî yönetim ilişkisinde bir dengeyi zorunlu gören Anayasakoyucu yerel yönetimlere özerklik tanırken merkezî yönetime de onlar üzerinde bir denetim yetkisi vermiştir. Ancak idarî vesayet adı verilen bu denetimin çerçevesini yine kendisi çizerek iki yönetim arasında doğabilecek yetki çatışmalarını önlemek istemiştir.
Anayasa uyarınca merkezî yönetimle yerel yönetimler arasında bir denetim ilişkisi kurulacaksa bunun ancak idarî vesayet yetkisinin kullanılması biçiminde olacağı söylenebilir. İdarî vesayet, merkezî yönetimin, yerci yönetimlerin icrai kararlarını onama, geri çevirme ve kimi ayrık durumlarda da değiştirerek onama yetkisidir. Başka bir anlatımla, merkezî yönetime yerinden yönetim organları ve onların çalışmaları üzerinde, kamu yararını korumak amacıyla üst otoritelere yasayla verilen yetkilerin bütünüdür. Bu yetki yerel yönetimlerin yetkisini ortadan kaldıracak, etkisiz kılacak biçimde kullanılamaz.
Anayasa, idarî vesayetin hangi amaçlarla kullanılacağını kurala bağlamakla yetinmemiş, ilke ve yöntemlerinin de yasa ile belli edilmesi koşulunu aramıştır. İdarî vesayetin ayrık bir türü olan, yasa ile yerel yönetime bırakılan işlemlerin yerine geçme yolu ile merkezî yönetimce yapılması, ancak kapsam ve sınırının yasada açıkça belirtilmesi, bu yetkinin yerel yönetimin yasalarla kendisine verilen görevi yerine getirmekten kaçınması, bunda çok gecikmesi gibi kamu yararı ya da haklı bir nedene dayalı olması ve anayasal ölçütler dışına çıkmamasına bağlıdır.
İtiraz konusu kural ise, merkezî yönetimin gerekli gördüğü hallerde yerel yönetimlerin yerine geçerek plânlamayı parsel düzeyine kadar düzenleme yetkisi vermektedir. Böylece yerel yönetimlerin yasa ile kendilerine verilen plânlama yetkilerini yerel gereksinimlere göre kullanmalarını olanaksız duruma getirmektedir. Yasada yerel yönetimlere ait olan yetkilerin geçici olarak alınabileceği belirtilmekle birlikte bunun için bir sınırlama - getirilmediğinden bu yetkilerin merkezî yönetimce çok uzun süre kullanılması olanağını getirmektedir. Bu durum, yerel yönetimlerin özerkliğine idarî vesayet yetkisinin kullanılması dışında bir müdahale olanağı tanımayan Anayasa’nın 127. maddesi ile bağdaşmamaktadır. İtiraz konusu düzenlemede bir idarî vesayet ilişkisinin varlığından değil, merkezî yönetimin yerel yönetimlerin plânlama yetkilerine yukarıda özetlenen nedenler dışında ve sınırı belirsiz biçimde gelişigüzel el atmasından söz edilebilir.
Yerel plânların ülke ve bölge düzeyindeki plânlarla, çevresel ve varsa metropoliten alan planlamalarıyla uyum içinde olması gerekir. Bu nedenle imar plânlamasının mutlaka ve yalnızca yerel bir gereksinim olarak nitelendirilmesi zordur. İmar plânlarının bu çok yönlü durumu nedeniyle Yasakoyucu, yetkileri merkezî yönetim ile yerel yönetim arasında paylaştırmıştır. Merkezî yönetime bırakılan yetkilerin kamu yararı ve ülke geneli ile ilgileri nedeniyle sayılan özellikleri taşıyan somut yerlerle sınırlı makro düzeyde yetkiler olduğu görülmektedir. Anayasa’da imar plânı yapılması yetkisinin kime ilişkin olduğu her ne kadar açıklanmamış ise de, yerel imar plânlarının düzenlenmesinin her aşamasında insan ve yerel ortak gereksinimlerin ön plânda yer aldığı gözardı edilemez. Buna göre yerel ortak gereksinimleri karşılamakla görevli yerel yönetimleri, yerel imar plânlarının, yapılmasında parsel düzeyine kadar “... gerekli görülen hallerde ...” gibi takdire göre bir uygulamaya yol açan soyut bir anlatımla, karar süreci dışında bırakan İtiraz konusu kuralı, genel ve makro düzeydeki imar plânlaması işinin bir bölümünü re’sen merkezî yönetime bırakan düzenlemelerin kapsamı içinde düşünmek de olanaksızdır.
Böylece, İtiraz konusu kuralın Anayasa’nın 127. maddesinin ikinci fıkrasında yer alan yerel yönetimlerin görevlerinin kanunla düzenleneceği ilkesine ve aynı maddenin beşinci fıkrasına aykırı olduğu kanısına varılmıştır.
2- Anayasa’nın 112. Maddesi Yönünden İnceleme:
Dava dilekçesinde; Başbakan’ın görev ve siyasî sorumluluğunu düzenleyen Anayasa’nın 112. maddesinde Başbakan’a verilen genel koordinasyon ve gözetim yetkisinin, yerel yönetimlere tanınan imar plânı yapma yetkisinin merkezî yönetime aktarılmasını kapsamadığı belirtilerek İtiraz konusu kuralın Anayasa’ya’ aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
Gerçekten Anayasa’nın 112. maddesinin bilinci fıkrasında, Başbakan’a Bakanlar Kurulunun Başkam olarak, bakanlıklar arasında işbirliğini sağlamak ve hükümetin genel siyasetinin yürütülmesini gözetmek görevi verilmiştir.
Anayasa Mahkemesi’nin 23-25.10.1969 günlü, Esas 1967/41, Karar 1969/57 sayılı kararında da belirtildiği gibi; Anayasa’nın bu kuralını, Başbakan’ın görevlerini sınırlandırıcı nitelikte değil, onun en başta gelen görevini belirtmek üzere konulmuş bir kural olarak yorumlamak yerinde olur. Öte yandan, Anayasa’nın 113. maddesinin birinci fıkrasında bakanlıkların kurulmasının, kaldırılmasının, görevleri, yetkileri ve teşkilâtının yasayla düzenleneceği belirtilmektedir. Bu da göstermektedir ki Anayasa, bakanların ve Başbakan’ın tüm görevlerini bildiren ayrıntılara yer vermiş değildir. Öyleyse Başbakan’a Anayasa’nın öbür kurallarına, genel hukuk ilkelerine aykırı olmamak, amacı aşmamak ve 112. maddesindeki konumuna da uygun olmak koşuluyla kimi görev ve yetkileri verilebilir. Bu çerçeve içinde Başbakan’a genelde verilen salt onay yetkisinin, olay bağlamında, Anayasa’nın 112. maddesine herhangi bir aykırılığı saptanamamıştır.
Burada üzerinde durulması gereken diğer bir husus Yasa’da “Başbakan, Bakan” sözcüklerinin kullanılmasıyla kişilere yetki verilip verilmediğidir. Gerçekte uygulamada bir terim birliği olmadığı gözönünde bulundurularak, “Başbakan” denilirken Başbakanlığın, “Bakan” denilirken Bakanlığın anlaşılması gerektiği, yetkililerce yöntemine uygun biçimde hazırlanacak teklifin Başbakan ve Bakan tarafından onaylanarak yürürlüğe konulacağı söylenebilir.
3- Anayasa’nın 2. Maddesi Yönünden İnceleme:
Anayasa’nın 2. maddesinde belirtilen Cumhuriyetin “Hukuk Devleti” niteliğinde en önemli işlev “Yargı” denetimi nedeniyle yargı organına düşmektedir. Hukuk devletinde yargı denetiminin sağlanabilmesi için yasalarda yönetimin görev ve yel kilerinin sınırının açıkça gösterilmesi gerektiğinde duraksamaya yer yoktur. Hukuk devleti ilkesi, bu özelliği nedeniyle, belirsizliğe ve sınırsızlığa yo) açacak düzenlemeleri uygun karşılamaz. İtiraz konusu kuralla takdire bağlı sınırsız bir yetki verilerek merkezî yönetimin yerci yönetimlere müdahalesine olanak sağlanmış olduğundan hukuk devleti ilkesine aykırılık açıktır.
4- Anayasa’nın 6. Maddesi Yönünden İnceleme:
Bilindiği gibi, Anayasa’nın 6. maddesinde, hiçbir kimse veya organın kaynağını Anayasa’dan almayan bir devlet yetkisi kullanamayacağı belirtilmektedir. Oysa İtiraz konusu kural, merkezî yönetimi Anayasa ile kendisine verilen idarî vesayeti aşan yetkilerle donatmaktadır. Bu durumda merkezî yönetimce kullanılan yetkinin kaynağını Anayasa’dan aldığı ileri sürülemeyeceğinden 6. maddeye açık bir aykırılığın varlığım kabul etmek gerekecektir.
Yukarda açıklanan nedenlerle İtiraz konusu kural Anayasa’nın 2., 6. ve 127. maddelerine aykırı görüldüğünden iptali gerekir.
VI- İPTAL HÜKMÜNÜN YÜRÜRLÜĞE GİRECEĞİ GÜN SORUNU:
İtiraz konusu kuralın iptali, hukuksal bir boşluk doğmasına yol açmayacağından Anayasa’nın 153., 2949 sayılı Yasa’nın 53. maddesindeki yetki kullanılarak iptal hükmünün yürürlüğe gireceği günün ayrıca kararlaştırılmasına gerek olmadığı sonucuna varılmıştır.
SONUÇ:
1- 3.5.1985 günlü, 3194 sayılı İmar Kanunu’nun 9. maddesine 20.6.1987 günlü, 3394 sayılı Yasa’nın 7. maddesiyle eklenen fıkranın Anayasa’ya aykırı olduğuna ve İPTALİNE, Erol CANSEL, Yavuz NAZAROĞLU ve Haşim KILIÇ’ın karşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA,
2- Anayasa’nın 153 ve 2949 sayılı Yasa’nın 53. maddelerine göre süre verilmesine gerek olmadığına Güven DİNÇER, İhsan PEKEL, Erol CANSEL, Yavuz NAZAROĞLU ile Haşini KILIÇ’ın karşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA, 26.9.1991 gününde karar verildi.
Hits: 5179

İMAR HUKUKU YARGI KARARLARI

YIKILACAK BİNA İLE YAPILACAK BİNA KARŞILAŞTIRILMALI, UYGUN DÜŞTÜĞÜ ÖLÇÜDE YAPI MALİKLERİNİN BAĞIMSIZ BÖLÜMLERİNİN KONUM, KATI, BÜYÜKLÜĞÜ VE DİĞER ÖZELLİKLERİ MUHAFAZA EDİLMELİDİR
Davacılar; kendilerine ait bağımsız bölümlerin de bulunduğu binanın kentsel dönüşüm kapsamında yıkılarak yeniden inşa edildiğini, bu kapsamda 02/04/2014 tarih ve ...
DOP KESİNTİSİNİN YANLIŞ HESAPLANMASI
Bursa ili, Osmangazi ilçesi, Yunuseli Mahallesi, 6582 ada, 19 parsel sayılı taşınmazı kapsayan alanda parselasyon yapılmasına ilişkin 09/10/2012 tarih ve 2668 Sayılı Osmangazi ...
KAMULAŞTIRMA BEDELİNİN ÖDENMESİ İSTEMİ - OBJEKTİF ÖLÇÜLERİN BELİRLENMESİ SURETİYLE TAŞINMAZ BEDELİ TESPİT EDİLEREK UYUŞMAZLIĞIN ESASI HAKKINDA YENİDEN KARAR VERİLMESİ
İdare Mahkemesince, ü  öncelikle sorumlu idare/idareler belirlenerek, ü  uyuşmazlığa konu taşınmazdaki tasarruf imkanının mülkiyet hakkının özüne ...
6306 Sayılı Yasa Uygulamasında Ortaklığın Giderilmesi Davası Açılamaz
DANIŞTAY ALTINCI DAİRE Esas No : 2019/17559 Karar No : 2021/11060 DAVACI___________________ : Şehnaz Bor Caddebostan Mah. Plajyolu Sok. No:21 İç Kapı ...
RİSKLİ ALAN İLAN EDİLME
Çevre ve Şehircilik Bakanlığının 05/12/2018 tarih ve 226718 Sayılı yazısı üzerine, alana ilişkin hazırlanan dosya ve teknik rapor doğrultusunda, üzerindeki yapılaşma ...
TAŞINMAZIN İMAR PLANINDA OLIMPIYAT PARKI ALANI OLARAK AYRILMASINA RAĞMEN KULLANIM AMACI DOĞRULTUSUNDA KAMULAŞTIRILMAMASI
Davacıya ait İstanbul ili, Başakşehir ilçesi, İkitelli-2 Mahallesi, Altınşehir Mevkii, 21 pafta, 1633 parsel sayılı 250,00m² yüzölçümlü taşınmazın ...
İDARE TARAFINDAN MÜLKİYET HAKKININ BELİRSİZ SÜRE İLE KISITLANMASI / FAİZ BAŞLANGICININ BELİRLENMESİ / İMAR PLANI
Dava, İstanbul ili, Maltepe ilçesi, Büyükbakkal Mahallesi, 482 484, 473 ve 477 parsel sayılı ve imar planlarında bölge parkı olarak ayrılan taşınmazların ...
PROJEYE AYKIRI HUSUSLARIN GİDERİLMESİ AKSİ HALDE YIKIM MASRAFLARININ ÖDETİLECEĞİNE DAİR İŞLEMİN İPTALİ İSTEMİ
Ankara İli, Çankaya İlçesi, 2651 ada, 21 parsel sayılı taşınmazda bulunan baz istasyonunun 3194 Sayılı İmar Kanununun 32. maddesi uyarınca 16.10.2012 günlü, ...
ÇED KARARININ İPTALİ
Muğla İli, Köyceğiz İlçesi, Çamovası sınırlarında 200809719 ruhsat numaralı saha içerisinde Efes Endüstri Min. San. ve Tic. A.Ş tarafından yapılması ...
İMAR PLANINDA TİCARET ALANI TANIMLI OLAN KISMIN YEŞİL ALAN OLARAK BELİRLENMESİ
 Dava konusu taşınmazın kısmen "ticaret alanı", kısmen 20 metrelik ve 25 metrelik yolların kesiştiği "kavşak alanı"nda kaldığı 13/04/2013 onaylı 1/5000 Ölçekli ...
PARA CEZASININ HESAPLANMASI
İstanbul İli, F. İlçesi, .... Mahallesi, 13 ada, 24 parsel sayılı taşınmazda bulunan binada ruhsat ve eki mimari projesine aykırı imalat yapıldığından bahisle, 3194 Sayılı İmar ...
TAŞINMAZ İMAR PLANINDA YOL VE PARK ALANI OLARAK AYRILMIŞSA KAMULAŞTIRILMALIDIR
Sakarya İli, Adapazarı İlçesi, 96 pafta, 507 ada, 23 parsel sayılı taşınmaz imar planında park ve yol olarak belirlendiğinden kamulaştırılması için davalı idareye ...
İMAR PLANLARININ İPTALİ
İzmir İli, Torbalı İlçesi, Pancar Mahallesi, G. Pınarı Mevkii, L18 C01D pafta, 527 parsele ilişkin 1/1000 ölçekli uygulama imar planının Torbalı Belediye Meclisinin ...
NAZIM İMAR PLANI VE UYGULAMA İMAR PLANI DEĞİŞİKLİĞİNİN İPTALİ
Mülkiyeti hazineye ait Şanlıurfa ili, Karaköprü ilçesi, Karaköprü Mahallesi, 761 parsel sayılı taşınmaz Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından ...
KIYIDA VE SAHİL ŞERİDİNDEKİ RUHSATSIZ YAPILAR
Davalı idare görevlileri tarafından düzenlenen 30/03/2015 tarihli yapı tatil tutanağı ile kıyı kenar çizgisi içerisinde ruhsatsız olarak 146,4 m² lik işyeri ...
İDARİ PARA CEZASI VERİLMESİNE DAİR BELEDİYE ENCÜMEN KARARININ İPTALİ İSTEMİ
Davalı idare görevlileri tarafından düzenlenen 02/07/2015 tarih ve 5283 sayılı idari yaptırım karar tutanağında belediyeye ait yol üzerinde bulunan gararın yıkılmayarak ...
TAPU TAHSİS BELGESİNE RAĞMEN TAŞINMAZIN TAPUSUNUN VERİLMEMESİ
Kocaeli İli, … İlçesi, …. Mahallesi, 81 pafta… ada, 68 Sayılı parsel üzerinde bulunan gecekondu için 2981 Sayılı Kanun kapsamında 400 m² alan ...
RUHSATSIZ YAPI NEDENİYLE YIKIM KARARI
Davalı idare görevlileri tarafından düzenlenen 23/06/2015 tarihli yapı tatil tutanağı ile ruhsatsız olarak 15x15 metre ebadında zemin katın çelik direklerinin dikildiği, ...
UYGULAMA İMAR PLANININ İPTALİ İSTEMİ (Danıştay 6. D. 8.6.2020, 587/4875)
3194 Sayılı İmar Kanununun 5. maddesinde, nazım imar planı; varsa bölge planlarının mekâna ilişkin genel ilkelerine ve varsa çevre düzeni planlarına uygun olarak ...
TAŞINMAZIN İMAR PLANINDA YOL VE PARK ALANI OLARAK AYRILMASINA RAĞMEN KAULAŞTIRILMAMASI NEDENİYLE TAZMİNAT İSTEMİ
3194 Sayılı İmar Kanununun 04.07.2019 tarihli değişiklikle getirilen "İmar planlarında umumi hizmetlere ve kamu hizmetlerine ayrılan yerler" başlıklı 13. maddesinde; "Özel hukuk ...
DAVA VE GEREKÇE HAKKI
Anayasa'nın 36. maddesinin birinci fıkrasında, herkesin yargı organlarına davacı veya davalı olarak başvurabilme ve bunun doğal sonucu olarak da iddia, savunma ve adil yargılanma hakkı ...
İMAR PLANI DEĞİŞİKLİĞİ YAPILMASINA İLİŞKİN BELEDİYE MECLİSİ KARARININ İPTALİ İSTEMİ
Afyonkarahisar ili, Merkez, A. Çetinkaya Mahallesi, 5 ada, 119 parsel sayılı, Hazinenin mülkiyetinde olan, üzerinde dokuz katlı betonarme hastane binası bulunan, arsa vasıflı ...
TAŞINMAZIN SAĞLIK TESİSİ ALANI OLARAK BELİRLENMESİNE İLİŞKİN BELEDİYE MECLİSİ KARARININ İPTALİ İSTEMİ ? YOĞUNLUK ARTTIRICI TALEP ? ŞEHİRCİLİK İLKELERİ VE PLANLAMA ESASLARINA AYKIRI HÜKÜM
Kestel ilçesinde 2006 yılından itibaren yapılan çok sayıda imar planında tamamen sağlık tesis alanı kullanımında kalan Bursa ili, Kestel ilçesi, ...
NAZIM İMAR PLANI İL UYGULAMA İMAR PLANI DEĞİŞİKLİĞİNİN İPTALİ İSTEMİ
Uyuşmazlık konusu taşınmaza ilişkin Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin 13.03.2012 tarihli, 332 Sayılı kararı ile onaylanan dava konusu 1/5000 ölçekli nazım imar ...
? UYGULAMA İMAR PLANI DEĞİŞİKLİĞİNİN İPTALİ İSTEMİ ? PLANIN ŞEHİRCİLİK İLKELERİNE VE PLANLAMA TEKNİĞİNE UYGUN OLMAMASI ? YAPILAŞMA KOŞULLARI ? TAŞINMAZLARIN YÜKSEK YOĞUNLUKLU KONUT ALANI OLARAK BELİRLENMESİ TALEBİ ? PARSELASYON İŞLEMİNİN İPTALİ
Uyuşmazlık konusu alanda yürürlükte olan 1/25000 ölçekli nazım imar planında davacının maliki olduğu 28 Sayılı kadastral parsel kısmen orman alanı, kısmen 20 ...
? UYGULAMA İMAR PLANININ İPTALİ İSTEMİ ? UYGULAMA İŞLEMİ İLE BİRLİKTE DAYANAK İMAR PLANININ İPTALİNİN TALEP EDİLMESİ
Yalova ili, Çiftlikköy ilçesi, Taşköprü Beldesi, 159 ada, 2 parsel sayılı taşınmaza ilişkin 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinin ...
1/1000 ÖLÇEKLİ İMAR PLANININ İPTALİ İSTEMİ ? UYGULAMA İŞLEMİ ÜZERİNE PLANA KARŞI DAVA AÇILMASI
Antalya ili, Muratpaşa İlçesi Şirinyalı Mahallesi 12718 ada 1 parsel sayılı taşınmazın günübirlik tesis alanı olarak düzenlenmesine ilişkin 1/1.000 ...
REVİZYON VE İLAVE İMAR PLANININ İPTALİ İSTEMİ
Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının "Anayasanın bağlayıcılığı ve üstünlüğü" başlıklı 11. maddesinde, Anayasa hükümlerinin, yasama, yürütme ve ...
TAŞINMAZIN UZUN SÜREN KISITLILIĞI
Dava, Mersin İli, Tarsus İlçesi, Caminur Mahallesi, 2607 ada, 17 parsel sayılı taşınmazın ilköğretim alanı olarak belirlendiği uzun süredir kısıtlı olduğu ve ...
RUHSATA AYKIRI YAPIDAN DOLAYI İDARİ PARA CEZASI VE YIKIM İŞLEMİNE İLİŞKİN BELEDİYE ENCÜMENİ İŞLEMİNİN İPTALİ
Davalı idare görevlileri tarafından düzenlenen 05/02/2015 tarihli yapı tatil tutanağı ile ruhsat ve eki mimari projeye aykırı olarak, bina sağ yan cephe parsel sınırına 22,00 m ...
YAPININ YIKIMINA DAİR BELEDİYE ENCÜMEN KARARININ İPTALİ İSTEMİ
Antalya İli, İbradı İlçesi, Ormana Mahallesi, 393 ada, 32 parsel sayılı taşınmazda ruhsatsız yapı yapıldığından bahisle, 3194 Sayılı İmar Kanunu'nun 32. maddesi uyarınca ...
RUHSATSIZ YAPI NEDENİ İLE İDARİ PARA CEZASI VERİLMESİ
Antalya İli, Aksu İlçesi, Kemerağzı Mahallesi, 13379 ada, 4 parsel sayılı taşınmaz üzerinde ruhsatsız olarak 837,57 m2 aquapark, 752,91 m² havuz, 231,02 m2 dükkan, ...
TAPU TAHSİS BELGESİ ,TAŞINMAZIN TAPUSUNUN VERİLMEMESİ İŞLEMİNİN İPTALİ
Kocaeli İli, … İlçesi, …. Mahallesi, 81 pafta… ada, 68 Sayılı parsel üzerinde bulunan gecekondu için 2981 Sayılı Kanun kapsamında 400 m² alan ...
İMARA İLİŞKİN DANIŞTAY KARARLARI
• PARSELASYON İŞLEMİNİN İLAN EDİLMESİ • ARAZİ VE ARSALARIN İMAR PLANINA UYGUN OLARAK DÜZENLENMESİ • İŞLEMİN İDARECE GERİ ALINMASI ÖZET : Dava konusu ...
YAPI RUHSATI İPTALİ-KAZANILMIŞ HAK
Dava, Dikmen Vadisi, 3.Etap Kentsel Dönüşüm ve Gelişim Projesi alanında bulunan 7050 ada, 43 parsel sayılı taşınmaz üzerindeki binalar için verilen 11.3.2008 ...
FENNİ MESULİYET
4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanun’un 1. maddesinde, kanunun amacının can ve mal güvenliğini teminen, imar planına, fen, sanat ve sağlık kurallarına, standartlara uygun ...
İMAR UYGULAMASI SONUCU BEDELE DÖNÜŞTÜRÜLEN PAYA TAKDİR EDİLEN KARŞILIĞIN ARTIRILMASI DEVASI, TEBLİGAT YAPILMAMIŞ VEYA FERAĞ VERİLMEMİŞ İSE TAKDİR EDİLEN KARŞILIĞIN ARTIRILMASININ HER ZAMAN İSTENEBİLİR
Dava, imar uygulaması sırasında bedele dönüştürülen davacı payına takdir edilen karşılığın artırılması istemine ilişkindir. Davacı vekili 19.06.2006 tarihli dava ...
DÜZENLEME ORTAKLIK PAYI KARARLARI
• DÜZENLEME ALANI NAZIM İMAR PLANININ İPTALİ İmar planları, yörenin bugünkü durumunun, olanaklarının ve ilerideki gelişmesinin gerçeğe en yakın şekilde ...
KORUMA KURULU KARARLARININ İPTALİ (DANIŞTAY KARARLARI)
UYGULAMA İMAR PLANININ ÜST ÖLÇEKLİ PLANA AYKIRI OLAMAYACAĞI - PLANIN ÜST ÖLÇEĞE UYGUN OLDUĞU/ÜST ÖLÇEK DE DAVA KONUSU YAPILMADIĞINDAN İMAR ...
TAŞINMAZIN PARK ALANINDAN ÇIKARILMASI - BELEDİYE MECLİSİ KARARININ İPTALİ İSTEMİ - İMAR PLANI DEĞİŞİKLİĞİ İSTEMİ - ŞEHİRCİLİK İLKELERİ VE PLANLAMA ESASLARI
TAŞINMAZIN PARK ALANINDAN ÇIKARILMASI - BELEDİYE MECLİSİ KARARININ İPTALİ İSTEMİ - İMAR PLANI DEĞİŞİKLİĞİ İSTEMİ -   ŞEHİRCİLİK İLKELERİ VE PLANLAMA ESASLARI ...
İmar Planlarının Yargı Kararıyla Yürütülmesinin Durdurulması
İmar Planlarının Yargı Kararıyla Yürütülmesinin Durdurulması (Danıştay 6. Daire, 23.1.2009, 10824/608)   Dava, Ankara, ... İlçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... ...
Doğalgaz Kullanılmasının Zorunlu Tutulması
Doğalgaz Kullanılmasının Zorunlu Tutulması (Danıştay 6. Daire, 23.1.2009, 8751/617). Dava Konya Valiliği Mahalli Çevre Kurulu'nun 06.11.2007 günlü, 2007/11 sayılı ...
Yapı Kullanma İzni Verilebilme Koşulları
Yapı Kullanma İzni Verilebilme Koşulları (Danıştay 6. Daire, 6.2.2009, 2267/954) Dava, Bolu, ... Mahallesi, ... pafta, ... ada, ... parsel sayılı taşınmaz üzerinde bulunan yapının ...
İmar Planı Hazırlama ve Onaylama Yetki ve Görevi
İmar Planı Hazırlama ve Onaylama Yetki ve Görevi (Danıştay 6. Daire, 6.2.2009, 2496/949) Dava, Muğla, Bitez Beldesi, ... Mevkiinde bulunan ... , ... , ... , ... , ... , ... , ... , ... , ...
Yapı Ruhsatına Karşı Dava Açma Süresi
Yapı Ruhsatına Karşı Dava Açma Süresi (Danıştay 6. Daire, 23.2.2009, 4066/1729) Dava, İstanbul İli, Gaziosmanpaşa İlçesi, Taşoluk Beldesi, 4120 ada, 2 parsel sayılı ...
Moloz Döküm Alanı İlan Edilen Yer
Moloz Döküm Alanı İlan Edilen Yer (Danıştay 6. Daire, 2.3.2009, 11449/1896) Dava, İstanbul, Arnavutköy, İmrahor Mahallesi’nde bulunan Yeşil Göl’ün moloz ...
Dolgu Alanı İmar Planı
Dolgu Alanı İmar Planı (Danıştay 10. Daire, 10.3.2009, E. 2008/7842) Dava, Yalova İli, Altınova İlçesi, Hersek Köyü, Kumluk Mevkiinde 5.6.2008 tarihinde 3621 sayılı ...
İlave İskele ve Dolgu Yapılması
İlave İskele ve Dolgu Yapılması (Danıştay 6. Daire, 23.3.2009, E. 2008/7837) Dava, İzmir İli, Aliağa İlçesi, Çakmakçı-Kendirci Mevkiinde faaliyet gösteren ...
İmar Planı Değişikliği
İmar Planı Değişikliği (Danıştay 6. Daire, 3.4.2009, 4056/3367) Dava, İstanbul, Beşiktaş İlçesi, Ortaköy, 30 ada, 157 sayılı parsele ilişkin olarak 27.12.2006 tarihinde ...
Kazanılmış Haklar
Kazanılmış Haklar (Danıştay 6. Daire, 8.4.2009, 767/3601) Dava, 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 42. maddesi uyarınca para cezası verilmesine ilişkin 29.8.2001 günlü, 2001/344 ...
Bodrum Katların İskan Edilmesi ve Yükseklik Sınırlandırmasının Kaldırılması
Bodrum Katların İskan Edilmesi ve Yükseklik Sınırlandırmasının Kaldırılması (Danıştay 6. Daire 29.4.2009, 11773/4698) Dava, mülkiyeti davalı idareye ait olan ve İ.E.T.T. ...
Nazım İmar Planı Değişikliğinin İptali İstemi
Nazım İmar Planı Değişikliğinin İptali İstemi (Danıştay 6. Daire 8.12.2009, 10541/11645)    Dava, İstanbul, Şişli, Seyrantepe, 4 pafta, 3 ada, 29 parsel sayılı ...
ANAYASA MAHKEMESİ - Esas: 2005/5 , Karar: 2008/93
Esas Sayısı: 2005/5 Karar Sayısı: 2008/93 Karar Günü: 17.4.2008 Resmi Gazete Tarihi: 5 Kasım 2008 Resmi Gazete Sayısı: 27045 3194 SAYILI "İMAR KANUNU"NUN 42. ...
ANAYASA MAHKEMESİ - Esas: 1996/72 , Karar: 1997/51
Esas Sayısı : 1996/72 Karar Sayısı : 1997/51 Karar Günü : 15.5.1997 Resmi Gazete Tarihi : 1 Şubat 2001 Resmi Gazete Sayısı : 24305 İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN : Ankara 7. İdare ...
ANAYASA MAHKEMESİ - Esas: 1990/9 , Karar: 1990/13
Esas Sayısı: 1990/9 Karar Sayısı: 1990/13 Karar Günü: 21.6.1990 Resmi Gazete Tarihi: 3 Şubat 1991 Resmi Gazete Sayısı: 20775 İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN : Zonguldak İdare ...
ANAYASA MAHKEMESİ - Esas: 1990/8 , Karar: 1990/12
Esas Sayısı: 1990/8 Karar Sayısı: 1990/12 Karar Günü: 21.6.1990 Resmi Gazete Tarihi: 3 Şubat 1991 Resmi Gazete Sayısı: 20775 İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: Zonguldak İdare ...
ANAYASA MAHKEMESİ - Esas: 1990/7 , Karar: 1990/11
Esas Sayısı: 1990/7 Karar Sayısı: 1990/11 Karar Günü: 21.6.1990 Resmi Gazete Tarihi: 4 Şubat 1991 Resmi Gazete Sayısı: 20776 İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: Zonguldak İdare ...
ANAYASA MAHKEMESİ - Esas: 1990/10 , Karar: 1990/14
Esas Sayısı: 1990/10 Karar Sayısı: 1990/14 Karar Günü: 21.6.1990 Resmi Gazete Tarihi: 4 Şubat 1991 Resmi Gazete Sayısı: 20776 İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: Zonguldak İdare ...
ANAYASA MAHKEMESİ - Esas: 1999/33 , Karar: 1999/51
Esas Sayısı : 1999/33 Karar Sayısı: 1999/51 Karar Günü: 29.12.1999 Resmi Gazete Tarihi : 29 Haziran 2000 Resmi Gazete Sayısı : 24094 İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN : İstanbul 6. ...
ANAYASA MAHKEMESİ - Esas: 1988/34 , Karar: 1989/26
Esas Sayısı: 1988/34 Karar Sayısı: 1989/26 Karar Günü: 21.6.1989 Resmi Gazete Tarihi: 5 Aralık 1989 Resmi Gazete Sayısı: 20363 İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: Konya İdare ...
ANAYASA MAHKEMESİ - Esas : 2005/98 , Karar : 2006/3
Esas Sayısı: 2005/98 Karar Sayısı: 2006/3 Karar Günü: 5.1.2006 Resmi Gazete Tarihi: 4 Ocak 2008 Resmi Gazete Sayısı: 26746 İPTAL DAVASINI AÇAN: Türkiye ...
ANAYASA MAHKEMESİ - Esas: 1990/38 , Karar: 1991/32
Esas Sayısı: 1990/38 Karar Sayısı: 1991/32 Karar Günü: 26.9.1991 Resmi Gazete Tarihi: 28 Kasım 1991 Resmi Gazete Sayısı: 21065 İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN : Danıştay 6. ...
ANAYASA MAHKEMESİ - Esas:1985/11, Karar: 1986/29
Esas Sayısı: 1985/11 Karar Sayısı: 1986/29 Karar Günü: 11.12.1986 Resmi Gazete Tarihi: 18 Nisan 1987 Resmi Gazete Sayısı: 19435 İPTAL DAVASINI AÇAN : Türkiye ...
Danıştay İDDGK. 8.6.2006, 2467/503
 - 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 7. maddesinin 4. fıkrasında; "İlanı gereken düzenleyici işlemlerde dava süresi, ilan tarihini izleyen günden ...
Danıştay 6. Daire, 2003/1984-5538
İmar Kanununun 32. maddesinde: "Bu Kanun hükümlerine göre ruhsat alınmadan yapılabilecek yapılar hariç; ruhsat alınmadan yapıya başlandığı veya ruhsat ve eklerine ...
Danıştay 6. Daire, 2.6.2003, 5832/3421
-Yıkımına karar verilen 3. kat inşaatın davacı tarafından ruhsat alınarak yapılmış, daha sonra da iskan ruhsatı alınmış olması nedeniyle davacının, yıkımına karar verilen ...
Danıştay 6. Daire, 23.5.2000, 5620/3259
Dosyanın incelenmesinden, davacının hissedarı bulunduğu 12 sayılı parseldeki yapıya ait 10.1.1978 onay tarihli projenin 28.2.1968 tarihli imar planına göre verilen imar durumuna ...
Danıştay 6. Daire, 22.5.2000, 1663/3194
Dava, .... Beldesi .... mevkiinde bulunan ... parsel sayılı taşınmazın tarım alanından çıkarılarak sanayi alanına alınması yönündeki 1/1000 ölçekli mevzi ...
Danıştay 6. Daire, 23.12.1999, 5655/6830
Dava. .... ... Mahallesi. ... pafta. ... parsel sayılı taşınmaza yönelik imar planı değişikliğinin kabulüne ilişkin 28.2.1997 günlü. 26 sayılı ...
Danıştay 6. Daire, 13.1.1999, 2925/199
İmar Kanunu'nun ruhsat alma şartları başlıklı 22. maddesinde; yapı ruhsatiyesi almaları için belediye, valilik bürolarına yapı sahipleri veya kanuni vekillerince ...
Danıştay 6. Daire, 26.3.1999, 2161/1788
-İmar Kanununun 5. maddesinde: nazım imar planları; varsa bölge ve çevre düzeni planlarına uygun olarak hali hazır haritalar üzerine yine varsa kadastral durumu işlenmiş ...
Danıştay, 6. Daire, 28.1.1999, 426/479
-İmar Yasasının 18. maddesinin 1. fıkrasında, imar hududu içinde bulunan binalı veya binasız arsa ve arazileri malikleri veya diğer hak sahiplerinin muvafakati aranmaksızın ...
Danıştay 6. Daire, 14.12.1998, 5436/6285
İmar Kanununun Tanımlar başlıklı 5. maddesinde uygulama imar planı tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar ...
Danıştay 6. Daire 17.6.1997, 5362/3020
-Dosyanın incelenmesinden, onaylı nazım imar planından önce herhangi bir plan kararı ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı olmayan, üzerinde tuğla ve ...
Danıştay 6. Daire, 18.2.2005, 4166/977
Davacının maliki olduğu bağımsız bölümde ruhsat eki projesinde açık olan balkonu kapalı hale getirdiğinin belirlenmesi üzerine, İzmir Büyükşehir Belediyesi ...
Danıştay İDDGK.8.11.1996, 313/538
-3194 sayılı İmar Kanununun 28.maddesinin düzenleniş şekliyle fenni mesulün görevinin, yapıyı ruhsat ve eklerine uygun olarak yaptırmak, yapı ruhsat ve eklerine aykırı ise, ...
Danıştay 6. Daire, 22.12.2004, 3434/6885
-3194 sayılı İmar Kanununun 32. maddesinde; "Bu Kanun hükümlerine göre ruhsat alınmadan yapılabilecek yapılar hariç; ruhsat alınmadan yapıya başlandığı veya ...